الهم عجــــــــــــل لـولیـک الفـــــــــــــــرج

درباره وبلاگ

آرشیو

آخرین پستها

پیوندهای روزانه

صفحات جانبی

نویسندگان

ابر برچسبها

نظر سنجی

آمار وبلاگ



Admin Logo
themebox Logo
دعای فرج

دریافت کد لوگو

شهادت طلب | بیمه مرکزی
پزشکی | کرمان
پاپو | کبوتران زمینی
کد دعای فرج آقا امام زمان ( عج )

رهبرم سید علی

کد ذکر ایام هفته

قالب بلاگفا

اللهم عجل لولیک الفرج

سایت خدماتی بیست تولز


روزشمار فاطمیه

برای سلامتی و تعجیل در فرج آقا امام زما(عج) صلوات

سایت خدماتی بیست تولز

پخش زنده حرم آیه قرآن



در این وبلاگ
در كل اینترنت
PageRank


اسلام و تفریح سالم

انسان همچنان که به غذا و نوشیدنی و خواب و استراحت و نظافت نیاز دارد، همین طور به تفریح و سرگرمی سالم نیز نیازمند است و هیچ عاقلی نمی تواند این نیاز فطری و طبیعی انسان را انکار نماید.

انسان به عنوان اشرف مخلوقات، موجودی چند بعدی است. از لحاظ روحی و معنوی و نیز از جهت جسمی و مادی نیاز به تنوع طلبی دارد و از یکنواختی گریزان است. یکی از مظاهر و نمودهای این تنوع طلبی، نیاز به تفریح و سرگرمی است. اهمیت این نیاز بر کسی پوشیده نیست و هر انسان عاقلی به ضرورت آن اذعان دارد. اما مساله مهم این است که این تفریح و سرگرمی باید چه ویژگی هایی داشته باشد و شاخصه های سلامت آن چیست؟ مقاله حاضر که از ماهنامه پاسداراسلام شماره ۲۹۷ انتخاب شده، به برخی از آن شاخصه ها از دیدگاه اسلام پرداخته است که با هم آن را از نظر می گذرانیم.

ضرورت تفریح و سرگرمی

انسان همچنان که به غذا و نوشیدنی و خواب و استراحت و نظافت نیاز دارد، همین طور به تفریح و سرگرمی سالم نیز نیازمند است و هیچ عاقلی نمی تواند این نیاز فطری و طبیعی انسان را انکار نماید. حتی حیوانات نیز از این قانون کلی مستثنی نیستند و ساعتی را در شبانه روز مشغول بازی و تفریح هستند، از پرندگان هوا گرفته تا درندگان صحرا، از خزندگان گرفته تا موجودات و ماهیان دریا، که همگی صحنه های زیبایی از تفریح و بازی را به نمایش می گذارند، حتی درنده خوترین حیوانات مانند شیر و پلنگ و گرگ، ساعتی را با فرزندان خویش در کنار هم به بازی و شادی و تفریح سپری می کنند.

انسان قطعاً در این جهت باید پیشگام باشد چرا که یک موجود فولادی و یک جسم بی جان نیست که هرچه بخواهد کار کند، بلکه موجودی است دارای روح و روان، و روح نیز همچون تن و جسم، خسته می شود، همانگونه که جسم با استراحت و خواب، انرژی مصرف شده را تامین می کند، روح و روان نیز با تفریح و سرگرمی سالم، شارژ شده دوباره نیرو می گیردتجربه و گذشت زمان نیز نشان داده است که اگر انسان به کارهای یک نواخت بدون وقفه ادامه دهد، و از سرگرمی و تفریح محروم باشد، بازده و راندمان کار بر اثر کمبود نشاط، تدریجاً افت کرده، پایین می آید. اما برعکس، پس از ساعاتی تفریح و سرگرمی آنچنان نشاط کار و تلاش در او ایجاد می شود که کمیت و کیفیت کار هر دو فزونی پیدا می کند، به این جهت باید گفت ساعاتی که صرف تفریح و سرگرمی سالم می شود نه تنها هدر نمی رود بلکه با رفع خستگی از روح و روان عامل تقویت و پیشرفت ساعات کاری و مطالعاتی انسان می شود. 1

تفریح در قرآن

قرآن کریم درخواست برادران را از پدر در مورد حضرت یوسف این چنین بیان می کند:«1 او را فردا با ما به خارج شهر) بفرست تا غذای کافی بخورد،2 و بازی و تفریح کند و ما حافظ او هستیم.»3)

وقتی برادران یوسف مسئله تفریح و گردش در صحرا و خوردن از گیاهان را مطرح کردند، حضرت یعقوب اعتراض نکرد که این عمل شایسته یک جوان موحد و وابسته به خانواده نبوت نیست (بلکه از جنبه امنیتی اظهار نگرانی نمود) از این بیان بخوبی استفاده می شود که به تفریح، نظر مثبت داشته، بلکه در جامعه آن روز امر مسلمی بوده است و امروز شهرنشینی، و فضای بسته خانه های شهرها، این نیاز را دو چندان کرده است.

۲) در آیات متعددی از قرآن، خداوند دستور داده در زمین سیر کنید(۴) و در آن گردش کنید از جمله فرمود:«و میان آنها و شهرهایی که برکت داده بودیم، آبادیهای آشکاری قرار دادیم و سفر در میان آن ها را به طور متناسب (با فاصله نزدیک) مقرر داشتیم (و به آنان گفتیم:) شبها و روزها در این آبادیها با ایمنی کامل، سفر و گردش کنید.» (۵)

۳) در آیاتی دستور می دهد در بین گیاهان گردش کنید و در کیفیت خلقت آنها دقت کنید، از جمله فرمود: «آیا آنان به زمین نگاه نکردند که چه قدر از انواع گیاهان پرارزش در آن رویاندیم؟»(۶)

نیز فرمود:«آیا ندیدند که ما آب را به سوی زمین های خشک می رانیم و به وسیله آن زراعتهایی می رویانیم که هم چهارپایانشان از آن می خورند و هم خودشان تغذیه می کنند، آیا نمی بینند؟!» (۷)

و همین طور از انسانها خواسته شد که به دریا نظر کنند و از انواع جنبندگان عبرت بگیرند، از جمله می فرماید:«در آفرینش آسمانها و زمین، و آمد و شد شب و روز و کشتیهایی که در دریا به سود مردم در حرکتند، و آبی که خداوند از آسمان نازل کرده، و با آن، زمین را پس از مرگ زنده نموده، و انواع جنبندگان را در آن گسترده و (همچنین) در تغییر مسیر بادها و ابرهایی که میان زمین و آسمان مسخرند، نشانه هایی است (از ذات پاک خدا و یگانگی او) برای مردمی که عقل دارند و می اندیشند.»(۸)

باید توجه داشت که قرآن در گردش ها و تفریح ها انسان را به دو نکته توجه داده است:

۱) تفریح، فقط گردش بدون اندیشه و تفکر، و بدون عبرت گیری و پندپذیری نباشد، انسانهایی که در صحراها و کنار دریاها و... گردش می کنند و یا مسافرتهایی در شهرها و آثار باستانی دارند، با تفکر و اندیشه به آن محلهای گردشی بنگرند، و از این راه به عظمت خالق و صانع آنها پی برند. و همین طور از سرانجام شاهان و ظالمان و کاخهای بجای مانده از آنها درس عبرت بگیرند.

۲) تفریح، باعث آلوده شدن انسان به گناهان دیگر نشود، دشمنان تلاش دارند میادین ورزشی و تفریحی، محلی برای آلوده کردن مردم، مخصوصاً جوان ها باشد و تا حدودی بر این امر موفق شده اند، شاهدش این است که بیشترین بی حرمتی ها را نسبت به مسائل دینی در پارک ها، کنار دریاها و بعضی میادین ورزشی، و مسیر رفت وآمد این مکان ها مشاهده می کنیم.

قرآن هشدار می دهد که به بهانه ورزش و تفریح و گردش، شما را نبرند، چنان که برادران یوسف به بهانه تفریح او را بردند و به داخل چاه افکندند. یکی از مفسران در این زمینه می گوید: «همانگونه که برادران یوسف از علاقه انسان مخصوصاً نوجوان به گردش و تفریح برای رسیدن به هدفشان سوءاستفاده کردند در دنیای امروز نیز دستهای مرموز دشمنان حق و عدالت از مسأله ورزش و تفریح برای مسموم ساختن افکار نسل جوان سوءاستفاده فراوان می کنند باید به هوش بود که ابرقدرتهای گرگ صفت در پوشش ورزش و تفریح، نقشه های شوم خود را میان جوانان به نام ورزش و مسابقات منطقه ای یا جهانی پیاده نکنند.»(۹)

تفریح در روایات

۱) در روایات نیز به امر تفریح سالم پرداخته شده، و سفارش شده که ساعتی از زندگی رابه لذتهای حلال و تفریحهای سالم اختصاص دهید، علی(ع) فرمود: «برای مؤمن (در شبانه روز) سه وقت است، زمانی برای (نیایش) و مناجات با پروردگارش، و زمانی برای تأمین معاش زندگی اش، و زمانی برای واداشتن نفس به لذت هایی که حلال و مایه زیبایی است.

خردمند را نشاید جز آن که درپی سه چیز حرکت کند: (کسب حلال) برای تأمین زندگی، یا گام نهادن در راه آخرت، یا به دست آوردن لذت های (حلال و) غیرحرام.» 10

جالب این است که در برخی روایات، این جمله اضافه شده است: «و ذلک عون علی سائر الساعات؛(۱۱) این سرگرمی (و تفریح سالم) کمکی است برای سایر برنامه ها» و در تعبیر دیگر دارد: «و بهذه الساعه تقدرون علی الثّلاث السّاعات؛(۱۲) و با این ساعت (تفریح) نیرو می گیرید بر انجام وظائف اوقات دیگر

۲) در برخی روایات عقل را به درخت پرباری تشبیه نموده و ثمره آن را نشاط و شادی می داند، علی(ع) فرمود: «اصل العقل القدره و ثمرتها السّرور؛ (۱۳) ریشه عقل قدرت است و میوه آن نشاط و خوشحالی» البته شادی و نشاط نیز اخلاق خوش و نرمی می طلبد که همان حضرت فرمود: «لایستعان علی السّرور الا باللّین؛(۱۴) بر شادی و (نشاط) نمی توان دست یافت مگر با نرمی (و خوشخویی).»

۳) شادی و تفریح های سالم فرصتهایی است که زمینه بهره برداری بیشتر از اوقات عمر را فراهم می کند؛ علی(ع) فرمود: «اوقات السّرور خلسه ؛(۱۵) اوقات شادی فرصتهای لطیف است

۴) عامل آرامش و راحتی، امیرمؤمنان(ع) فرمود: «بقدر السّرور بکون التنفیص؛(۱۶) به میزان شادی و نشاط راحتی و آرامش (فکری) به دست می آید

۵) شادی (و تفریح) عامل غمزدایی است؛ علی(ع) فرمود: «السّرور یبسط النّفس و یثیر النّشاط، الغمّ یقبض النّفس و یطوی الانبساط؛(۱۷) شادی روح انسان را باز (و بلند پرواز نموده) نشاط را می انگیزاند، غصه نفس انسانی را در فشار قرار داده و در حصر نگاه می دارد و فضای نشاط را می پیچد (و جمع می کند).»(۱۸)

اسلام به مسائل تفریح تا آن جا اهمیت داده که یک سلسله مسابقات را حتی با شرط بندی اجازه داده، و برخی موارد را با عنوانهای قابل تعظیم مورد تأکید قرار داده است.

برخی تفریحات سالم در اسلام

۱) اسب سواری و شتر دوانی

یکی از موارد تفریحات سالم که شرط بندی و تعیین جایزه نیز در آن روا می باشد، اسب دوانی است، تاریخ نشان داده که قسمتی از این مسابقات در حضور شخص پیامبراکرم(ص) و با داوری و نظارت او انجام می گرفت، حتی گاه شتر مخصوص خود را برای مسابقه ای در اختیار یاران می گذاشت. در روایتی از امام صادق(ع) چنین آمده است: «هنگامی که پیامبر از تبوک برمی گشت (میان یاران خود) مسابقه شترسواری را مقرر ساخت، پس غضیا (شتر معروف پیامبر اکرم(ص)) درحالی که اسامه (بن زید) بر آن سوار بود از همه پیشی گرفت، پس مردم (به خاطر این که شتر از آن پیامبر بود) صدا زدند پیامبر پیشی گرفت ولی رسول خدا(ص) می فرمود: اسامه سبقت گرفت (و برنده شد)».(۱۹)

حضرت با جمله «سبق اسامه » فهماند که سوارکار مهم است نه مرکب و چه بسا مرکب راهواری که به دست افراد ناشی بیفتد و کاری از آن ساخته نباشد.

گاه حتی خود حضرت شخصاً مسابقه می داد، از امام صادق(ع) نقل شده است که فرمود: عربی آمد نزد پیامبراکرم(ص) و گفت آیا با این شترت با من مسابقه می دهی؟ حضرت فرمود: بلی پس اعرابی برنده شد، آنگاه پیامبراکرم(ص) فرمود: شماها (بس که از شتر مرا تعریف کردید و مبالغه نمودید) او را بالا بردید، ولی خداوند دوست می دارد، که او را پایین آورد، زیرا کوهها در طوفان نوح گردن کشی نمودند (برای فرودآمدن کشتی نوح) اما کوه جودی نهایت، تواضع را نشان داد، خداوند کشتی را درآن قرار داد (و این افتخار ابدی نصیب او گردید). (۲۰)

حتی در مسابقه اسب دوانی و شتردوانی، شرط بندی و تعیین جایزه می کردند: ابن لبید از انس بن مالک پرسید آیا شما در زمان رسول خدا(ص) برای مسابقه شرط بندی می کردید، گفت: «آری «راهن رسول الله علی فرس فسبق فسر بذلک و اعجبه؛(۲۱) رسول خدا روی اسبی که داشت (برای مسابقه) شرط بندی کرد ومسابقه را برد و این پیروزی باعث مسرت و اعجاب آن حضرت شد

از امام ششم بازگو شده که جمعی از مشرکین به چراگاههای مدینه به منظور دستبرد گوسفند آمدند: منادی، اهل مدینه را به کمک خواست؛ رسول خدا(ص) صدای او را شنید و برای دفع دشمن سوار اسبش شد. ابوقتاده، نخستین کسی بود که از یاران پیامبر به او پیوست و سپس از اصحاب به آنها پیوستند اما دشمن فرار کرده بود و از آنها اثری نیافتند.

ابوقتاده گوید به رسول خدا گفتم: حالا که دشمن فرار کرده اگر موافقت فرمایید از فرصت استفاده نموده مسابقه اسب دوانی برقرار نماییم، رسول خدا(ص) جواب مثبت داد. مسابقه آغاز شد و آن حضرت از همه پیشی گرفت و رو به حاضرین کرد و فرمود: «من از قریش هستم و این اسب، اسب نجیب خوبی است.» (22


منبع:  http://www.aftabir.com

«گرد آورنده: عبدالحسین میهن پرست»




شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic